Inzendingen

Plastilose

Plastilose wil fossiele wegwerpplastics vervangen door hoogwaardige disposables die worden gekweekt uit bacteriële cellulose. We beginnen in de zorg, waar hygiëne en veiligheid het gebruik van wegwerpproducten vaak noodzakelijk maken, maar waar nauwelijks duurzame alternatieven bestaan. Ons eerste product is een plasticvrij medicijndoseerbekertje, gemaakt uit agrarische reststromen. Het presteert als plastic, past binnen bestaande ziekenhuisprocessen en bevat geen fossiele plastics, PFAS of microplastics. Onze missie is om te bewijzen dat wegwerpproducten niet uit aardolie hoeven te worden gemaakt: de disposables van de toekomst worden gegroeid.

Thema

Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?

De zorg is sterk afhankelijk van plastic wegwerpproducten. Alleen al in Nederland worden jaarlijks circa 50 miljoen plastic medicijnbekertjes gebruikt. Een gemiddeld ziekenhuis gebruikt er meer dan 300.000 per jaar. Na enkele minuten gebruik worden deze bekertjes verbrand, waardoor grondstoffen verloren gaan en CO₂ vrijkomt. Papieren alternatieven hebben vaak coatings nodig om vloeistoffen te kunnen bevatten en herbruikbare alternatieven vragen om extra reiniging, sterilisatie en logistiek. Daardoor sluiten bestaande oplossingen niet altijd aan op de veiligheidseisen en werkprocessen van ziekenhuizen. Plastilose ontwikkelt een drop-in alternatief van bacteriële cellulose: een zuiver biomateriaal dat door bacteriën wordt gekweekt uit reststromen. Met onze eigen, patent-pending vormgevingstechnologie maken we hiervan sterke en waterbestendige driedimensionale producten. Ons eerste product heeft dezelfde toepassing en afmetingen als het bestaande medicijnbekertje, waardoor ziekenhuizen kunnen verduurzamen zonder hun werkprocessen ingrijpend te veranderen.

Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?

Plastilose vervangt een lineaire keten; aardolie winnen, plastic produceren, kort gebruiken en verbranden, door een biobased grondstoffenketen. Agrarische en voedselgerelateerde reststromen vormen de voeding voor bacteriën, die deze omzetten in zuivere cellulose. Zo wordt een laagwaardige reststroom de basis voor een hoogwaardig product. Het materiaal is fossielvrij, PFAS-vrij en microplasticvrij. Na gebruik is het biologisch afbreekbaar, zonder dat industriële compostering nodig is. In de zorg zal het product vanwege bestaande afvalprotocollen aanvankelijk vaak nog worden verbrand. Ook dan ontstaat de belangrijkste circulaire winst al aan de voorkant: we vervangen primaire fossiele grondstoffen door hernieuwbare reststromen en voorkomen de verspreiding van persistente microplastics en PFAS. Tegelijk werken we met zorginstellingen aan toekomstige afvalroutes waarmee ook de biologische waarde van het materiaal na gebruik beter kan worden benut en gecomposteert. Onze visie is een een compleet circulaire keten waarin disposables geen impact achterlaten, maar weer omgezet worden in de reststromen waar wij onze producten van kunnen maken.

Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?

Ons eerste doel is het vervangen van de circa 50 miljoen plastic medicijnbekertjes die jaarlijks in Nederland worden gebruikt. Eén ziekenhuis kan daarmee meer dan 300.000 plastic bekertjes per jaar vervangen. Volgens onze interne cradle-to-gate-levenscyclusanalyse kan onze productiemethode, gebaseerd op fermentatie bij lage temperatuur en reststromen als grondstof, tot 96% minder CO₂-uitstoot veroorzaken dan de productie van een vergelijkbaar plastic wegwerpproduct. Het medicijnbekertje is onze eerste toepassing en vormt het bewijs voor een veel groter platform. Dezelfde materiaal- en vormgevingstechnologie kan later worden toegepast op andere medische disposables en wegwerpproducten in sectoren als laboratoria en voedselverpakkingen. Daarmee kan Plastilose uiteindelijk grote volumes fossiel plastic en de daarbij behorende uitstoot vervangen.

Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?

Plastilose is in 2024 opgericht en heeft inmiddels de stap gezet van materiaalonderzoek naar productontwikkeling en pilotproductie. We hebben werkende, waterbestendige prototypes van een 30 ml-medicijnbekertje ontwikkeld. Interne testen laten zien dat het product de voor deze toepassing benodigde stevigheid en flexibiliteit kan bereiken. In 2025 hebben we onze pre-seedfinanciering afgerond en onze eerste ziekenhuispartner aangesloten. In 2026 hebben we octrooi aangevraagd op onze driedimensionale vormgevingstechnologie en een pilotproductiecapaciteit van maximaal 10.000 producten per week gerealiseerd. Samen met het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam zijn we de eerste ziekenhuispilot met medicijnbekertjes van bacteriële cellulose gestart. Tijdens deze pilot verzamelen we praktijkdata over gebruiksgemak, veiligheid, materiaalprestaties, aansluiting op ziekenhuisprocessen en potentiële afval- en CO₂-reductie. Daarmee bouwen we het bewijs op dat nodig is om verantwoord op te schalen naar andere Nederlandse ziekenhuizen.

Waar zit volgens jou de innovatie van je project?

Bacteriële cellulose is als materiaal bekend, maar werd nog niet toegepast als schaalbaar, alternatief voor plastic medische disposables. Onze innovatie zit in de combinatie van drie onderdelen. Ten eerste kweken we het basismateriaal met bacteriële fermentatie uit reststromen bij circa 30 °C. Ten tweede hebben we een patent-pending nabewerking ontwikkeld waarmee platte cellulosevellen worden gevormd tot sterke, waterbestendige driedimensionale producten, zonder PFAS-houdende of plastic coatings. Ten derde ontwerpen we het product als directe vervanger binnen bestaande ziekenhuisprocessen. We vragen zorgprofessionals dus niet om veiligheid of gebruiksgemak op te offeren om duurzamer te werken. Juist die combinatie van materiaalinnovatie, productietechnologie en praktische toepasbaarheid maakt grootschalige invoering mogelijk.

Waar ga je het geld voor gebruiken?

Met de €25.000 willen we de stap van een succesvolle eerste pilot naar onafhankelijk gevalideerde opschaling versnellen. Hiermee levert de prijs niet alleen extra onderzoek op, maar een concreet en meetbaar resultaat: gevalideerde pilotdata, een onderbouwde klimaatclaim en een productieproces dat klaar is om meer ziekenhuizen te bedienen