Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?
WAAR ’T SCHUURT
Grote ecologische en sociale problemen waar we als samenleving voor staan, hangen met elkaar samen. Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, bodemdegradatie, verstoring van waterkringlopen, voedselzekerheid, sociale ongelijkheid, gezondheid en mentaal welzijn worden nog te vaak afzonderlijk aangepakt. Daarmee kan vooruitgang op het één gebied elders nieuwe problemen veroorzaken.
Veel organisaties willen toekomstbestendig zijn, maar blijven werken vanuit oude logica: controle, efficiëntie, korte termijn resultaat en vaak winstgroei. Ook duurzaamheid blijft vaak beperkt tot reduceren, compenseren of rapporteren. Waardevol, maar onvoldoende als de onderliggende patronen hetzelfde blijven en leiden tot het lekken van energie en resources.
Een technische maatregel kan uitstoot verminderen en tegelijk extra energie of grondstoffen vragen. Recycling kan afval beperken binnen een systeem dat grote hoeveelheden materialen blijft gebruiken. Ook sociale effecten blijven vaak buiten beeld, zoals ongelijke waardeverdeling of beperkte toegang tot oplossingen.
WAAR DE OPLOSSING BEGINT
De grootsheid van de huidige problemen vraagt om herontwerp van het geheel, niet alleen om optimalisatie van onderdelen. Seeds & Systems richt zich op de onderliggende patronen. Onze regeneratieve lens helpt mens en groepen onderzoeken: welke waarden en aannames hun keuzes sturen; hoe water, energie, materialen, voedingsstoffen, kennis en geld door het systeem bewegen; waar relaties, hulpbronnen en vitaliteit verloren gaan; welke ingrepen meerdere ecologische en sociale functies combineren; hoe keuzes doorwerken op korte en lange termijn.
Onze oplossing is een praktische manier van kijken, ontwerpen en beoordelen, kiezen en organiseren die overal en door iedereen toepasbaar is: individuen, onderwijs, bedrijven, financiële instellingen, voedselproductie, mode, gebiedsontwikkeling of beleid. Iedereen beschikt over een eigen omgeving, verantwoordelijkheid en handelingsruimte. Seeds & Systems biedt een manier om verbanden te zien en passende oplossingen te ontwikkelen.
Onze innovatie ligt in het toegankelijk maken van regeneratief denken en handelen voor iedereen.
De WINST VAN REGENERATIEF DENKEN & DOEN
Individuen, teams, afdelingen en organisaties die vanuit verbinding met zichzelf, elkaar en de omgeving beslissingen nemen en daarnaar handelen volgen de immer aanwezige natuurlijke principes van levende systemen. Zoals de natuur laat zien, zorgt optimale verbinding binnen de levende systemen altijd tot natuurlijke evolutie, groei van energie en florerende complexiteit die ten goede komt aan ieder systeem. Alles afstemmen met behulp van de regeneratieve lens betekent automatisch bewustwording en alignment van ieder systeem binnen het grotere systeem. Dit leidt tot minder frictie, communicatiestoornis, verzuim, conflicterende belangen – kortom, minder energieverlies en meer verbinding in alle gelederen.
Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?
Circulariteit zien wij niet als eindpunt, maar als een belangrijke tussenstap naar systemen die zichzelf kunnen herstellen, ontwikkelen en meer vitaliteit voortbrengen. Circulariteit houdt materialen langer in gebruik, vermindert afval en sluit kringlopen. Seeds & Systems verbindt deze materiaalstromen met ecologische processen en sociale relaties.
Een circulair product kan veel energie vragen of onder onrechtvaardige omstandigheden worden geproduceerd. Een efficiënte keten kan de bodem, het water of lokale gemeenschappen alsnog uitputten. Daarom kijken wij ook naar energie, biodiversiteit, menselijke relaties, zeggenschap en waardeverdeling.
Seeds & Systems gaat daarom terug naar het ontwerp van de systemen zelf.
Daarbij kijken we naar levende systemen als voorbeeld: materie circuleert, energie stroomt en verschillende onderdelen vervullen meerdere functies en versterken elkaar. Dat principe vertalen we ook naar het sociale aspect van de systemen: eerlijke verdeling van waarde, sterke relaties, lokale samenwerking en veerkracht horen net zo goed bij een gezonde kringloop als materiaalstromen.
We onderscheiden daarbij vier ontwikkelstappen:
Niveau Kenmerk
-2 Schadelijk: lineair en extractief, binnen de wettelijke grenzen waarbij mensen hulpbronnen of ecosystemen worden uitgeput
-1 Duurzamer/circulair: minder schade, besparing en efficiëntie verkleinen de negatieve effecten
0 Geen netto positieve of negatieve bijdrage
+1 Herstellend: positieve impact, maar nog gedeeltelijk of gefragmenteerd
+2 Regeneratief: sociale en ecologische systemen versterken elkaar volgens de principes van levende systemen waarbij het systeem het vermogen heeft tot herstel ontwikkeling en aanpassing
Onze bijdrage aan de circulaire transitie is dus niet alleen het sluiten van kringlopen, maar het helpen ontwerpen van systemen waarin ecologische én sociale waarde tegelijk toenemen.
Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?
Bij de juiste toepassing van regeneratief denken en doen heeft dat enorme impact, juist omdat we niet één probleem of sector aanpakken, maar de ‘manier van kijken’ veranderen waarop we onze systemen hebben ingericht en hoe keuzes worden gemaakt. Hiermee worden mensen in staat voorbij duurzaamheid te werken aan vitaliteit, veerkracht en systeemverandering, voorbij symptoombestrijding werken aan echte vernieuwing, die ook goed is voor toekomstige generaties.
Onze impact ontstaat langs vier lijnen.
1. SAMENHANG LEREN ZIEN
Deelnemers onderzoeken klimaat, bodem, water, biodiversiteit, gezondheid en sociale rechtvaardigheid in samenhang. Zo herkennen zij eerder hoe een oplossing doorwerkt in het grotere geheel.
2. EIGEN HANDELINGSRUIMTE ONTDEKKEN
Grote systeemproblemen kunnen verlammend werken. Seeds & Systems brengt ze terug tot een concrete vraag: Waar sta ik in dit systeem en wat kan ik vanuit deze positie bijdragen? Iedereen heeft een andere rol en kan vanuit die rol verschil maken.
3. VITALITEIT ZICHTBAAR MAKEN
We bieden een beoordelingskader om de invloed van initiatieven op mens, sociaal systeem en ecosysteem te beoordelen. Daarin kijken we ook naar relaties tussen klimaat, bodem, water, biodiversiteit, veerkracht, sociale relaties en waardeverdeling. Per toepassing bepalen we de uitgangssituatie, gewenste verandering en passende indicatoren. Zo wordt vitaliteit concreet en navolgbaar.
4. VERGROTEN VAN HANDPRINT
Een footprint beschrijft de negatieve belasting van een persoon, product of organisatie. Een handprint beschrijft de positieve verandering waaraan iemand actief bijdraagt. Wij ondersteunen in het uitbouwen van de persoonlijke handprint als die van de gerelateerde systemen.
VOOR IEDEREEN
Wij willen mensen leren onderzoeken: vanuit de situatie waarin ze zelf zitten, hoe en waar zijn kunnen bijdragen aan een vitaler geheel. Dat maakt de aanpak praktisch en toepasbaar voor iedereen: individu (jong en oud!), in het onderwijs, gezondheidszorg, financiële sector, voedselproductie, overheid, bedrijven en iedereen. Zo willen we bijdragen aan een fundamentele verandering in hoe we maatschappij inrichten.
Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?
Seeds & Systems heeft in de afgelopen jaren de voorgestelde regeneratieve benadering onderzocht en vertaald naar praktische toepassing in voedselproductie, onderzoek, onderwijs en projectbeoordeling.
Bij NATUURBOERDERIJ WITTENHORST komen voedselproductie, bodem, water, biodiversiteit, natuurlijke processen en sociale betrokkenheid samen. Er wordt voedsel geproduceerd zonder kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen. Rond de boerderij is een gemeenschap ontstaan van deelnemers, vrijwilligers en mensen die tijdelijk of langdurig buiten het reguliere arbeidsproces zijn geraakt. In deze gemeenschapslandbouw oftewel Community Supported Agriculture (CSA) verbinden burgers zich voor langere tijd aan een boerderij. Zo ontstaat een directe relatie tussen voedsel, landschap, boer en gemeenschap.
ONDERWIJS EN KENNISDELING – In het onderwijs wordt de aanpak toegepast. Zo onderzoeken in de IVN-cursus ‘Van Duurzaamheid naar Veerkracht’ deelnemers met deskundigen uit verschillende disciplines hoe levende-systemen-denken in de praktijk werkt. In de 2-daagse regenerative leiderschap worden leiders en teams ondersteund om vanuit hun eigen plaats en zijn te werken aan vitaliteit van het grote geheel.
Daarnaast werken we aan de wetenschappelijke onderbouwing. In een recente publicatie over de interpretatie en implementatie van de Europese Natuurherstelwet beschrijven we de overgang van een gefragmenteerde aanpak naar een holistische aanpak.
REGENERATIEF BEOORDELINGSKADER – We bieden een beoordelingskader waarmee projecten en organisaties worden onderzocht op hun bijdrage aan het functioneren van het groter geheel: individu, sociaal systeem én ecosysteem middels een set aan indicatoren en een beoordeling op voetafdruk en handafdruk op sociaal en ecologisc vlak.
Onze gerealiseerde impact zit daarmee niet alleen in afzonderlijke resultaten, maar vooral in de diepgang van de systeemverandering: mensen leren anders kijken, verbanden herkennen, hun eigen rol in het systeem zien en van daaruit andere keuzes maken. Vanuit de basis.
Waar zit volgens jou de innovatie van je project?
De innovatie ligt in de verbinding tussen persoonlijke ontwikkeling, sociale systemen en ecologische gezondheid. De mens is zelf onderdeel van de natuur. Vanuit dat besef onderzoeken deelnemers hun relatie met de systemen waarin ze zitten en invloed op hebben. En in de brede toepasbaarheid van deze manier van denken.
De methode begint met vragen. Mensen onderzoeken hun eigen context, benutten lokale kennis en ontwikkelen oplossingen die passen bij hun omgeving. Zo ontstaat ruimte voor verschillende routes naar regeneratie.
Seeds & Systems maakt deze manier van denken toegankelijk voor uiteenlopende leeftijden, opleidingsniveaus en maatschappelijke posities. Een leerling, vrijwilliger, boer, docent, ondernemer of bestuurder kan vanuit dezelfde principes werken.
Met ons project maken we de zo broodnodige stap voorwaarts. Met het oog op duurzaamheid verschoof de maatschappelijke focus van productie en winst naar schadebeperking. Daaraan werd herstel gekoppeld om systemen en ecosystemen die aangetast waren in hun oude staat terug te brengen. Met regeneratie kiezen we een nieuwe route waarin we het niet minder slecht doen maar samen werken aan beter met een focus op het actief bijdragen aan het floreren van leven.
Waar ga je het geld voor gebruiken?
Met de Klimaatprijs willen we regeneratief systeemdenken toegankelijker en breder toepasbaar maken. Wij zouden het regeneratieve model als een open source willen openstellen. Hierbij zouden we werkelijk zaaien om samen onze systemen te verbeteren: er- en herkennen van het regeneratieve systeemdenken en werken vanuit de principes van levende systemen; deze denkwijze generaliseren, uit de niche halen, en een essentieel onderdeel maken van onderwijs, organisaties en maatschappelijke ontwikkeling om zo meer mensen bewust te maken van een fundamenteel uitgangspunt: wij staan niet buiten de natuur, maar maken er deel van uit.
We gebruiken het prijzengeld voor vier onderdelen:
1. EEN PRAKTISCHE METHODE
We ontwikkelen werkvormen waarmee mensen hun eigen situatie onderzoeken, verstoorde relaties en kringlopen herkennen en kansrijke interventies ontwerpen.
2. ONDERWIJSMATERIAAL
We maken materiaal voor verschillende onderwijsniveaus. Leerlingen en studenten leren verbanden zien tussen klimaat, voedsel, water, grondstoffen, gezondheid, gemeenschap en economie.
3. PRAKTIJKLABS EN INTERVISE
In praktijklabs werken deelnemers aan echte projecten en gebieden. Intervisie brengt verschillende perspectieven samen en helpt deelnemers hun aanpak verder te ontwikkelen.
4. EEN TOETSBAAR BEOORDELINGSKADER
We verfijnen het kader waarmee initiatieven hun bijdrage aan ecologische en sociale vitaliteit zichtbaar kunnen maken.
De ontwikkelde kennis en hulpmiddelen moeten uiteindelijk zelfstandig gebruikt en doorgegeven kunnen worden. Zo groeit een brede groep mensen die levende systemen leert herkennen, verzorgen en versterken.
TOT SLOT
Wij zijn onderdeel van de natuur en van de sociale en ecologische systemen die ons vormen, voeden en in leven houden.
Seeds & Systems brengt dat besef terug in hoe mensen leren, kiezen, ontwerpen en samenwerken. Zo ontstaan keuzes die bijdragen aan gezonde bodems, veerkrachtige watersystemen, biodiversiteit, verbonden gemeenschappen en vitale mensen.
De klimaattransitie begint bij het herkennen van onze plaats in het geheel en het vermogen daarnaar te handelen. Van minder schade naar meer leven.
