Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?
Herstel, verbouw en onderhoud van woningen vertegenwoordigen jaarlijks ruim €20 miljard aan bouwactiviteit en veroorzaken naar schatting circa 7 miljoen ton materiaalgebonden CO₂-uitstoot.* Woningen worden voortdurend aangepast: vloeren worden vervangen, wanden afgewerkt, daken vernieuwd, aanbouwen gemaakt en hout geverfd. Dagelijks maken huiseigenaren en huurders materiaalkeuzes, maar meestal gebeurt dit zonder dat klimaat- of circulariteitsimpact daarin meespeelt.
Nederland investeert wel in woningverduurzaming, maar het valt op dat bij bewoners vooral gestuurd wordt op het uitvoeren van een maatregel, en veel minder op de materialen waarmee dit gebeurt. Wie wil weten of houtvezel, cellulose, vlas, hennep, leem of een ander natuurlijk alternatief passend is, moet informatie over prestaties, toepassing, kosten, subsidies en uitvoerders nog steeds op verschillende plekken bij elkaar zoeken.
RenovaEco brengt die verschillende onderdelen samen op één platform en ontzorgt hiermee de bewoner. Hierdoor wordt de keuze voor natuurlijke en circulaire alternatieven makkelijker, op alle momenten waarop iemand iets aan diens woning verandert.
* De genoemde cijfers zijn gebaseerd op onderzoek van EIB en Structural Collective (referentiejaar 2023). Volledige bronvermelding beschikbaar op verzoek.
Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?
Veel bewoners die bezig zijn met een (ver)bouwproject weten niet dat er veel (biobased) materiaalopties bestaan die minder CO₂ uitstoten, langer meegaan, gezonder zijn of makkelijker te hergebruiken dan de conventionele materialen. Dit komt niet omdat ze daar niet voor open staan, maar omdat die informatie hen niet bereikt wanneer ze een keuze maken. Precies daar zit de rol van RenovaEco.
De voordelen van de materiaalopties die bijdragen aan de circulaire transitie, komen namelijk pas tot hun recht wanneer ze ook daadwerkelijk gekozen en gebruikt worden. Bij elke voorgenomen renovatie of onderhoudsingreep kan RenovaEco die keuze zichtbaar maken en ondersteunen.
Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?
De klimaatimpact ontstaat wanneer een bewoner door RenovaEco eerder een duurzamere materiaalkeuze in overweging neemt dan zonder dit platform, en die keuze vervolgens ook uitvoert.
Momenteel gaat de maatschappelijke aandacht rondom natuurlijke materialen vooral uit naar isolatie. Omdat RenovaEco naast isolatiematerialen ook andere oplossingen bijeen brengt, kunnen we zorgen voor een veel grotere impact van biobased materialen dan wanneer alleen naar isolatiemateriaal gekeken wordt.
De impact van onze aanpak is op dit moment nog niet gekwantificeerd, en dat benoemen we expliciet. De volgende fase draait om het meetbaar maken: hoeveel de keuzes van bewoners verschuiven, welk verschil in materiaalgebonden CO₂ daarmee samenhangt, en via welke partners de aanpak het meest effectief opschaalt. De voorbereidingen om dit zichtbaar en meetbaar te maken zijn al getroffen maar nog niet geïmplementeerd.
Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?
RenovaEco is live op www.renovaeco.org. Het platform heeft inmiddels ruim 1.700 bezoekers getrokken, vrijwel zonder marketingbudget. Twee bewoners hebben een volledige subsidiecheck laten uitvoeren. Dat organische bereik laat zien dat bewoners actief op zoek zijn naar informatie die het platform biedt. Het platform bevat verder een materialenbibliotheek, bijna 450 subsidieregelingen en een netwerk van uitvoerders en leveranciers. Recent is ook de RenovaEco app ontwikkelt die momenteel getest wordt. Deze app maakt het mogelijk om nog makkelijker en sneller natuurlijke / biobased keuzes te maken voor producten voor de woning. Met de app heb je altijd je biobased oplossingen bij de hand, ook in een winkel.
RenovaEco claimt nog geen CO₂-reductie. De huidige resultaten laten vooral zien dat de infrastructuur werkt en dat bewoners het platform weten te vinden. De volgende stap is leren welke onderdelen hen echt helpen bij de keuze voor een materiaal, en of dat in de praktijk ook daadwerkelijk leidt tot andere keuzes.
Waar zit volgens jou de innovatie van je project?
De meeste innovatie in de bouwtransitie vindt plaats aan de aanbodkant, zoals nieuwe materialen, productietechnieken en recyclingroutes. Die ontwikkeling is absoluut essentieel, maar zorgt er niet vanzelf voor dat bewoners andere keuzes maken.
RenovaEco daarentegen innoveert aan de vraagkant, op het moment dat iemand beslist wat er aan de woning gaat gebeuren. Tot nu toe bestond er nog geen plek waar een bewoner materialen kan vergelijken, subsidies kan vinden, een uitvoerder kan zoeken én een ontvangen offerte kan laten toetsen op betere alternatieven. RenovaEco heeft deze plek gebouwd, en ontwikkelt deze verder.
De offertecheck is daarin misschien wel het meest concrete bewijs van de kloof die RenovaEco wil dichten. Wanneer bewoners een offerte ontvangen van een professional voor het uitvoeren van maatregelen, is het voor hen vaak erg moeilijk te beoordelen of de materialen die worden voorgesteld wel de beste zijn. RenovaEco biedt hen de kans om de offerte te laten beoordelen en te kijken of er wellicht een natuurlijker alternatief beschikbaar is.
Dat maakt RenovaEco ook interessant als instrument voor partijen die bewoners al bereiken rond een verbouwing, zoals gemeenten, energieloketten, woningcorporaties en bewonersorganisaties. RenovaEco kan een op maat gemaakte omgeving voor hen opzetten zodat zij die infrastructuur niet zelf hoeven te bouwen.
Waar ga je het geld voor gebruiken?
RenovaEco is opgezet door Richard Kleefman, ontwikkelaar van het platform. Voor de uitvoering van dit programma wordt op de onderdelen waar dat nodig is samengewerkt met externe specialisten: voor het bewonersonderzoek, de ontwikkeling van de CO₂ monitoring en de lokale pilot. Dit zal in de eerstvolgende ontwikkelingsfase plaatsvinden. Hiermee wordt het mogelijk gemaakt de echte impact van Renovaco zichtbaar en ook herleidbaar te maken. Het prijzengeld van €25.000 maakt het mogelijk om deze fase te versnellen en te verdiepen: stappen die anders geleidelijk en met beperkte middelen worden gezet, kunnen daarmee sneller en grondiger worden uitgevoerd. De hierboven beschreven fase bestaat uit vier onderdelen:
1. Bewonersroutes en productverbetering (€7.500)
We volgen echte renovatietrajecten en verbeteren de website en app op basis van wat we zien: waar bewoners afhaken, welke informatie ontbreekt, wat hun beslissing beïnvloedt.
2. Materiaalkeuze koppelen aan CO₂ impact (€7.500)
We ontwikkelen een transparante methode om materiaalkeuzes te koppelen aan materiaalgebonden CO₂ impact, op basis van bestaande onafhankelijke milieudata en levenscyclusanalyses.
3. Eerste lokale (gemeentelijke) pilot (€6.000)
We testen de aanpak met ten minste één lokale partner, bij voorkeur een gemeente of bewonersorganisatie. Dit wordt uitgevoerd in een projectmatige aanpak waarin we in samenspraak met de lokale partner bewoners informeren en stimuleren met onder andere onze website en app. In dit project meten we het effect van de gekozen aanpak en de effectiviteit van onze website en app. We kiezen bij voorkeur voor een gemeente omdat zij een beleidsopgave hebben om het aandeel biobased gebruik te vergroten.
4. Meten en vastleggen (€4.000)
De resultaten worden vastgelegd in een herhaalbare methode: welke materiaalkeuzes verschuiven, welke rol RenovaEco daarin speelde en hoe de materiaalimpact berekend kan worden.
Het eindresultaat is niet alleen een verbeterde website en app, maar een onderbouwde werkwijze waarmee RenovaEco kan laten zien of digitale keuzeondersteuning ook in de praktijk leidt tot andere materiaalkeuzes.
