Inzendingen

Van koffiedik naar handzeep

Onze missie is simpel: een wereld zonder koffieafval. Iedere dag drinken we in Nederland miljoenen koppen koffie. Wat daarna overblijft, zien we meestal als afval. Wij zien het anders: koffiedik is een grondstof die opnieuw gebruikt kan worden. Bij Caffe Inc. verzamelen en verwerken we koffiedik in Amsterdam en maken we er hoogwaardige ingrediënten van voor onder andere cosmetica, persoonlijke verzorging, voeding en andere toepassingen. Met dit project willen we een stap verder gaan. We willen een vloeibare handzeep ontwikkelen met onze eigen upcycled koffie-ingrediënten en deze terugbrengen naar de plekken waar veel koffie wordt gedronken. Van koffiekop naar koffiedik, van koffiedik naar grondstof en van grondstof terug naar de koffiedrinker.

Thema

Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?

In Nederland drinken we iedere dag 30 miljoen koppen koffie. Daardoor ontstaat ook iedere dag een grote hoeveelheid koffiedik. Tegelijkertijd gebruiken we voor allerlei producten nieuwe plantaardige en andere primaire grondstoffen. Wij willen beide problemen met elkaar verbinden. Caffe Inc. haalt waardevolle grondstoffen uit koffiedik en geeft deze een nieuwe toepassing. We hebben inmiddels een eigen productielocatie in gebruik in Amsterdam en leveren onze ingrediënten al aan b2b klanten. Met de Nationale Klimaatprijs willen we dit zichtbaar maken in een product dat iedereen begrijpt: een vloeibare handzeep met upcycled koffie-ingrediënten. We willen deze zeep vervolgens terugbrengen naar Nederlandse kantoren en andere locaties waar veel koffie wordt gedronken. Zo ontstaat een concrete kringloop van reststroom naar nieuw product.

Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?

Voor ons begint circulariteit bij het anders kijken naar wat we nu als afval zien. Koffiedik ontstaat iedere dag opnieuw en is lokaal beschikbaar. In plaats van deze reststroom te zien als afval, halen wij er waardevolle grondstoffen uit die opnieuw kunnen worden toegepast in producten. Daarmee houden we grondstoffen langer in gebruik en kunnen we de vraag naar nieuwe, primaire grondstoffen verminderen. Onze eigen onafhankelijke LCA laat zien dat onze cosmetische koffieolie een klimaatimpact heeft van 0,84 kg CO₂-eq per kg olie. Dat is 65% lager dan de in de LCA gebruikte vergelijking met palmolie en 84% lager dan sojaolie. Maar voor ons gaat circulariteit niet alleen over een getal. Met dit project willen we de kringloop voor de gebruiker letterlijk zichtbaar maken: koffie drinken → koffiedik inzamelen → nieuwe ingrediënten maken → handzeep produceren → handzeep terugbrengen naar de koffiedrinker. Zo wordt een reststroom uit het dagelijks leven opnieuw onderdeel van het dagelijks leven.

Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?

Met dit project willen we vooral laten zien dat een circulaire keten ook heel praktisch kan zijn. De eerste impact is natuurlijk het verwerken van meer koffiedik en het opnieuw inzetten van de grondstoffen die daarin zitten. Daarnaast willen we met een pilot op Nederlandse koffielocaties laten zien dat de kringloop daadwerkelijk werkt: het koffiedik wordt ingezameld, verwerkt tot ingrediënten, toegepast in een nieuw product en vervolgens teruggebracht naar de gebruiker. Dat maakt de impact zichtbaar voor de mensen die de koffie drinken én voor de bedrijven waar de koffie wordt gezet. Op langere termijn willen we dit concept opschalen. De handzeep is daarom geen eindpunt, maar een concreet voorbeeld van wat er mogelijk is wanneer we koffiedik niet meer als afval, maar als grondstof behandelen. Onze ambitie is om in 2030 10% van het centraal ingezamelde niet-huishoudelijke koffieafval in Nederland te verwerken tot nieuwe grondstoffen.

Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?

Caffe Inc. is geen concept of pilot meer. De basis staat. We leveren sinds 2023 commercieel en hebben inmiddels meer dan 130 ton koffiedik verwerkt. Ons koffiedik wordt lokaal ingezameld en in onze productielocatie in Amsterdam verwerkt tot verschillende hoogwaardige ingrediënten. Onze bestaande productlijnen worden al gebruikt door klanten in Europa en daarbuiten. Naast koffieolie hebben we onder andere koffiepoeder, extracten, surfactants en kleurstoffen ontwikkeld. We hebben onze klimaatimpact onafhankelijk laten onderzoeken volgens ISO 14040, ISO 14044 en de Europese PEF-methodiek. Uit onze LCA kwam onder andere naar voren dat onze cosmetische koffieolie een klimaatimpact heeft van 0,84 kg CO₂-eq per kg olie. Caffe Inc. is daarnaast B Corp-gecertificeerd en werkt met onder andere FSSC 22000 voor foodgrade productie. Wat nog ontbreekt, is de cirkel echt rond maken: de grondstof zelf letterlijk terugbrengen naar de koffiedrinker. Dat is wat we met dit project willen realiseren.

Waar zit volgens jou de innovatie van je project?

De innovatie zit voor ons niet alleen in de handzeep. De uitdaging begint namelijk al bij het koffiedik. Het ontstaat verspreid over duizenden locaties, bevat veel vocht en bederft snel. Wij hebben een keten ontwikkeld om het lokaal in te zamelen, te stabiliseren en te verwerken tot grondstoffen die commercieel kunnen worden toegepast. Dat werkt inmiddels. De volgende stap is om te laten zien wat er met die grondstoffen kan gebeuren. Met de handzeep maken we de hele keten zichtbaar. Een reststroom die normaal wordt weggegooid, wordt een ingrediënt voor een nieuw product en komt vervolgens weer terug op de plek waar de koffie werd gedronken. Dat maakt de innovatie voor iedereen begrijpelijk: koffie → koffiedik → grondstof → handzeep → koffiedrinker.

Waar ga je het geld voor gebruiken?

Met de €25.000 willen we de eerste gesloten koffiekringloop realiseren. We willen samen met Nederlandse partners een vloeibare handzeep ontwikkelen waarin onze upcycled koffie-ingrediënten worden toegepast. Vervolgens willen we de eerste productie laten maken en de zeep testen op Nederlandse locaties waar veel koffie wordt gedronken. De €25.000 gebruiken we voor: €7.500 – Formulering en productontwikkeling Het ontwikkelen en optimaliseren van de handzeep met onze upcycled koffie-ingrediënten. €7.500 – Testen en eerste productie Stabiliteit, veiligheid, gebruikstesten en het produceren van de eerste batch. €5.000 – Pilot op Nederlandse koffielocaties De handzeep terugbrengen naar kantoren en andere locaties waar het koffiedik wordt ingezameld. €5.000 – Meten van de impact In kaart brengen hoeveel koffiedik wordt verwerkt, hoeveel product wordt gemaakt en welke klimaatimpact de pilot oplevert. Het doel is niet om met het prijzengeld een nieuw idee te bedenken. De technologie en productie zijn er al. We willen met dit bedrag laten zien dat de kringloop in de praktijk werkt. Van koffiekop naar koffiedik, van koffiedik naar grondstof en van grondstof terug naar de koffiedrinker. Een wereld zonder koffieafval. Daar werken we naartoe.