Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?
Nederlandse steden zijn enorm versteend. Ruim 800.000 Nederlanders wonen in sterk versteende buurten met te weinig groen, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor hitte. In binnensteden kan het volgens cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving tot 8 graden warmer zijn dan in het buitengebied. Op straat kan de gevoelstemperatuur tijdens hete dagen oplopen tot 45 graden Celsius. Het verschil tussen een straat in de volle zon en eentje met schaduw kan wel 20 graden zijn. Niet alleen hittestress is een probleem maar door de verstening hebben we ook steeds meer last van wateroverlast bij heftige regenbuien, tast droogte de grond en funderingen aan en neemt de biodiversiteit nog altijd af. Tegelijkertijd neemt de behoefte aan groen, ontmoeting en een gezonde leefomgeving toe.
Veel gemeenten hebben ambitieuze vergroeningsplannen, maar niet iedere straat is geschikt voor bomen of grote groenvoorzieningen. Bovendien lukt het gemeenten vaak onvoldoende om inwoners daadwerkelijk mee te krijgen. En juist die inwoners zijn onmisbaar: een groene stad maak je niet alleen vóór inwoners, maar mét inwoners.
Tinytuintjes is volledig ontworpen vanuit de inwoner, en inspireert en activeert mensen door het super eenvoudig te maken een geveltuintje te nemen die floreert en écht bijdraagt aan een levendige omgeving. Hiervoor wordt met de gemeente en woningcorporaties samengewerkt om duidelijkheid te geven. Want je hoeft geen woningeigenaar te zijn om toch je woning te vergroenen.
Via de website kan in één eenvoudige flow een geveltuintje worden aangevraagd én een kant en klaar plantenpakket besteld worden dat past bij de ligging van het huis. Bij een plekje in de volle zon groeien immers andere planten goed dan bij een gevel in de volle schaduw. Daarnaast zijn de planten gifvrij gekweekt, meerjarig, wintervast, grotendeels inheems en samengesteld om zo veel en lang mogelijk voeding voor insecten te creëren. Met de handige instructies is het planten een eitje en ook het onderhoud wordt overzichtelijk door het eenvoudige stappenplan.
‘Twijfel is de grootste reden dat mensen niet in actie komen. Twijfel of een tuintje wel mag van de gemeente en twijfel over welke planten te kiezen en hoe ze in leven te houden.’
Die twijfel neemt TinyTuintjes weg: Geen ingewikkeld uitzoekwerk, geen groene vingers of grote tuin nodig. Alleen een voordeur.
Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?
TinyTuintjes draagt bij aan een andere manier van kijken naar onze leefomgeving: van een voornamelijk versteende omgeving naar een omgeving met groen en waar inwoners zelf invloed hebben. De uitdagingen waar we nu voor staan heeft het nodig dat iedereen in actie komt. De klimaat- en biodiversiteitsopgave is groot en kan daardoor abstract voelen. Door letterlijk bij de eigen voordeur te beginnen, ervaren mensen dat zij zelf onderdeel zijn van de verandering. Door het gemakkelijk, leuk en gezellig te maken komen mensen in beweging.
Onze overtuiging is dat die verbinding verder gaat dan het geveltuintje alleen. Wie dagelijks ziet welke insecten en planten in zijn of haar straat verschijnen, gaat anders kijken naar de waarde van natuur en naar de manier waarop we onze leefomgeving gebruiken. Mijn overtuiging is dat meer connectie met groen doorwerkt in alle aspecten van je leven en mensen hierdoor bewustere keuzes gaan maken. Daarnaast zie ik in mijn stad hoe verbindend het werkt; het lijkt misschien klein, maar zelfs een terloopse opmerking over het tuintje verbindt mensen.
Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?
We merken allemaal dat het klimaat verandert en toch voelt het voor veel mensen ook nog abstract en is het lastig om te bepalen wat je zelf kan doen. TinyTuintjes biedt een laagdrempelige manier om bij te dragen waar je zelf meteen de impact van ziet en voelt, maar je buren en de natuur ook!
De grootste impact ontstaat wanneer kleine tuintjes zich als een netwerk door een stad verspreiden.
Daarom is onze ambitie 100.000 TinyTuintjes in 2030. Dat betekent niet alleen duizenden extra groene plekken, maar ook duizenden inwoners die actief bijdragen aan een levendige en gezellige leefomgeving. Een groene gevel verandert niet alleen de omgeving, maar kan ook aanleiding geven voor contact tussen buren en zorgen voor een straat die aantrekkelijker en levendiger wordt.
De impact is aanzienlijk op allerlei vlakken; gevels met groen voelen op een warme zomerdag al snel 20 graden koeler dan gewone stenen. Tijdens een plensbui kan een geveltuintje zo’n 50 liter water opvangen. Tijdens droogte beschermt een geveltuintje door het water beter vast te houden. Naast het tegengaan van hittestress zorgt groen om je heen voor schonere lucht, verminderde stress en meer contact met mensen. Daarnaast zorgen geveltuintjes voor voedsel en leefplekken voor insecten en bodemleven; volgens de onderzoekers van de Universiteit Leiden leidt dat zelfs tot meer variëteit in soorten dan in een natuurlijk gebied
Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?
Ik ben in mijn eigen woonplaats Hoorn gestart en daar staat de teller na 1,5 jaar op ruim 200 particuliere tuintjes. Deze tuintjes variëren van klein tot groot en van laagblijvend tot volledig begroeide gevels. Ik heb voorbeelden gezien van klimplanten die ingezet worden tegen graffiti op muren en ik ben hoopvol dat er nog veel andere toepassingen gaan opduiken de komende tijd, zoals op schoolpleinen en bedrijfspanden. Dat is het leuke; omdat het zo laagdrempelig is, kunnen mensen creatief worden en planten toepassen waar zij willen! Het heeft echt een ripple-effect: mensen zien steeds meer tuintjes oppoppen en denken dan; dat wil ik ook!
Daarnaast hebben ongeveer 10 ondernemers een geveltuintje voor hun winkel geplaatst en is de gemeente een pilot gestart om door middel van een geveltuin de muren van een monumentaal pand te beschermen tegen fietsen.
Daarmee hebben we laten zien dat inwoners daadwerkelijk in beweging komen wanneer je vergroening eenvoudig, aantrekkelijk en concreet maakt.
De volgende stap is opschaling. Op dit moment wordt de website doorontwikkeld zodat inwoners in meerdere Nederlandse steden eenvoudig kunnen ontdekken wat er mogelijk is en direct aan de slag kunnen.
Waar zit volgens jou de innovatie van je project?
De innovatie zit in het naadloos ontwerpen van de oplossing voor inwoners (eigenaren of huurders!) van begin tot eind waardoor het eenvoudig wordt voor mensen om een tuintje te nemen, om welke reden ze dat ook doen; omdat ze het simpelweg mooi vinden, voor de gezelligheid, voor de gezondheid of voor de natuur, of alles tegelijk;).
De meeste bestaande concepten die zich richten op vergroening van de stad richten zich op gemeenten of bedrijven of zijn een bewustwordingscampagne. Super belangrijk en dat moet nog veel meer gebeuren, maar de inwoners spelen een sleutelrol.
Op dit moment is een geveltuintje nog een relatief onbekend fenomeen en is de kennis over en toegang tot gifvrije planten nog vaak beperkt. Nu moet een inwoner die een geveltuintje wil vaak zelf uitzoeken:
of het mag;
waar een geveltuintje kan komen;
hoe deze te realiseren;
welke planten geschikt zijn;
waar die planten te krijgen zijn;
of de planten bespoten zijn of niet, en
hoe je het tuintje aanlegt en onderhoudt.
TinyTuintjes haalt die drempels weg door op één plek uit te leggen wat er kan, waar je je tuintje kan aanvragen en meteen gifvrije planten kan bestellen die het goed gaan doen op jouw plek. Easy does it!
Waar ga je het geld voor gebruiken?
Met het prijzengeld wil ik TinyTuintjes klaarstomen voor opschaling.
1. De website verder ontwikkelen
De website wordt het centrale platform waar inwoners kunnen ontdekken wat er mogelijk is, hun TinyTuintje kunnen aanvragen en een passend plantenpakket kunnen kiezen. Ik wil de gebruikerservaring verder verbeteren en het platform geschikt maken voor meerdere gemeenten.
2. Meer inwoners bereiken
Ik wil investeren in online content, communicatie en marketing om veel meer mensen te inspireren én daadwerkelijk in beweging te krijgen.
3. Gemeenten beter ondersteunen
Gemeenten zijn belangrijke partners in de vergroening van de stad. Daarom wil ik de dienstverlening richting gemeenten uitbreiden, zodat zij TinyTuintjes eenvoudig kunnen inzetten als onderdeel van hun eigen vergroening- en klimaatadaptatiebeleid.
4. Meer manieren ontwikkelen om mee te vergroenen
Naast geveltuinen wil ik nieuwe TinyTuintjes-pakketten ontwikkelen, bijvoorbeeld voor eetbare geveltuinen, balkons en andere kleine stedelijke ruimtes.
Zo kan iedereen meedoen, ook als je geen tuin hebt.
Mijn doel: van 200 TinyTuintjes in Hoorn naar een beweging van 100.000 kleine groene plekken door heel Nederland
