Inzendingen

ROOTTT — meer klimaatkansen, minder onnodig AI-gebruik

ROOTTT wil architecten, bouwers en tuin- en landschapsarchitecten helpen om klimaatambities sneller, beter onderbouwd en passend bij de locatie te vertalen naar ontwerp en uitvoering. Wij ontwikkelen een digitaal platform dat beschikbare informatie over een plek samenbrengt: onder meer bodem, water, hitte, natuur, bestaande bebouwing, historie en lokaal beleid. Daarmee krijgen professionals eerder overzicht over de mogelijkheden en aandachtspunten van hun project. Onze missie is dat meer projecten vanaf het begin rekening houden met materiaalgebruik, energie, klimaatbestendigheid en biodiversiteit. Een klimaatambitie krijgt pas betekenis wanneer zij doorwerkt in concrete keuzes en behouden blijft tijdens de overdracht tussen opdrachtgever, ontwerper, bouwer en beheerder. Daarbij willen we ook de digitale belasting beperken. ROOTTT moet herhaald zoekwerk en onnodige AI-verwerking verminderen, terwijl professionals juist meer relevante klimaatkansen kunnen herkennen en benutten.

Thema

Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?

De gebouwde omgeving heeft een grote klimaatopgave. Volgens het UNEP-rapport over gebouwen en bouw uit 2026 is deze sector wereldwijd verantwoordelijk voor ongeveer 37% van de CO₂-uitstoot. Ontwerp- en materiaalkeuzes die vandaag worden gemaakt, werken jarenlang door. Tegelijkertijd is de informatie die professionals nodig hebben verspreid over websites, kaarten, beleidsdocumenten en rapporten. Ons voorgaande marktonderzoek wijst op behoefte aan overzicht, betrouwbare bronnen en ondersteuning bij het leggen van verbanden. Professionals willen relevante informatie kunnen beoordelen en toepassen op hun eigen project. ROOTTT brengt die informatie samen in een gedeeld locatiedossier, met bronverwijzingen, actualiteit en zichtbare onzekerheden. Vanuit die basis kunnen projectteams eerder onderzoeken welke keuzes kansrijk zijn: bestaande gebouwen behouden, materialen hergebruiken, oververhitting beperken of groen en water zorgvuldig inpassen. We willen klimaatambities vervolgens verbinden aan concrete afwegingen: welke maatregel onderzoeken we, waarom past deze hier, welke deskundige is nodig en hoe nemen we de uitkomst mee naar de volgende projectfase? Zo helpt ROOTTT de afstand te verkleinen tussen beschikbare kennis en daadwerkelijke toepassing.

Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?

ROOTTT wil circulaire afwegingen een vaste plek geven aan het begin van een project. Daar ontstaan de vragen die het latere materiaalgebruik bepalen: wat kunnen we behouden, aanpassen, hergebruiken of anders organiseren? We willen professionals helpen om mogelijkheden voor behoud en hergebruik eerder te herkennen en de benodigde informatie voor materiaalkeuzes samen te brengen. Denk aan bestaande bebouwing, gebiedskenmerken en mogelijkheden voor biobased of herbruikbare materialen. Daarbij moet de beoordeling rekening houden met levensduur, onderhoud, vervanging en de milieubelasting over de hele levenscyclus. Een materiaal is niet automatisch klimaatvriendelijk doordat het lokaal of biobased is. Ook kennis willen we beter hergebruiken. Een gedeeld dossier voorkomt dat iedere betrokken partij dezelfde informatie opnieuw verzamelt en interpreteert. Gecontroleerde informatie blijft bruikbaar, met aandacht voor bronrechten, actualiteit en veranderingen in het project.

Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?

De belangrijkste verwachte klimaatbijdrage ontstaat doordat professionals eerder keuzes kunnen maken die materiaalgebonden uitstoot en energiegebruik beperken. ROOTTT moet bijvoorbeeld helpen om behoud en hergebruik tijdig te onderzoeken, mogelijkheden voor passieve koeling te herkennen en relevante materiaalalternatieven bij ontwerpafwegingen te betrekken. Daarnaast ondersteunen locatiegegevens keuzes voor wateropvang, schaduw en passende beplanting. Die dragen bij aan klimaatadaptatie en biodiversiteit; we maken deze effecten afzonderlijk zichtbaar. De groeipotentie ligt in toepassing bij steeds meer projecten en verschillende beroepsgroepen. Een gedeelde werkwijze kan klimaatkennis toegankelijker maken voor kleinere bureaus en de samenwerking tussen ontwerp, bouw en landschap versterken. We willen de bijdrage van ROOTTT volgen van informatie naar uitvoering: Welke relevante klimaatkansen zijn eerder herkend? Welke daarvan veranderen aantoonbaar een ontwerpkeuze? Welke maatregelen worden daadwerkelijk uitgevoerd? Welke effecten kunnen vervolgens met passende berekeningen of metingen worden onderbouwd? Waar voldoende projectgegevens beschikbaar zijn, willen we uitstoot vergelijken met een duidelijk omschreven referentiescenario. We leggen vast welke bijdrage ROOTTT aan de keuze heeft geleverd. Tijdwinst of een extra suggestie tellen we niet automatisch als klimaatwinst. Ook het energiegebruik en de uitstoot van onze eigen digitale dienstverlening nemen we mee. Onze ambitie is meer gerealiseerde klimaatwaarde met zo weinig mogelijk digitale belasting.

Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?

ROOTTT is ontstaan vanuit de praktijk van Faunest en wordt ontwikkeld met Reversed Digital en Leadership Basecamp. We hebben eerste locatierapporten voor concrete projecten opgesteld, feedback van architecten verwerkt en de werkwijze voor bronvermelding, onzekerheden en kwaliteitscontrole uitgewerkt. De eerste softwareversie moet nog worden gebouwd. Het voorgaande marktonderzoek omvatte volgens onze eerdere analyse 36 inzendingen. In 26 daarvan werd interesse aangegeven om een prototype of eerste versie te testen. Dit is een eerste aanwijzing voor belangstelling; het betreft geen representatief marktonderzoek of bewezen betalingsbereidheid. De inhoudelijke reacties helpen ons de ontwikkeling te richten op relevante informatie, betrouwbaarheid, overzicht en bruikbaarheid binnen bestaande ontwerpwerkprocessen. Inmiddels hebben tien architectenbureaus deelname aan de pilot met eigen projecten bevestigd. Daarmee kunnen we verschillende woningbouwopgaven gebruiken om de technische haalbaarheid en praktische meerwaarde te onderzoeken. Onze eerste successen bestaan uit concrete proefrapporten, verwerkte gebruikersfeedback, een uitgewerkte inhoudelijke aanpak en bereidheid tot praktijktoetsing. De volgende stap is vaststellen hoe ROOTTT het overzicht, de inschakeling van deskundigen en de kwaliteit van ontwerpafwegingen verbetert. De gerealiseerde CO₂-reductie moet nog worden onderbouwd.

Waar zit volgens jou de innovatie van je project?

De innovatie zit in het verbinden van locatiekennis, vakmanschap en klimaatambities binnen één gedeelde projectbasis. ROOTTT moet informatie helpen vertalen naar controleerbare afwegingen die professionals gedurende het project kunnen blijven gebruiken. Een klimaatmaatregel krijgt betekenis door de plek: bodem, water, bestaande bebouwing, oriëntatie, natuur en gebruik bepalen samen welke oplossing passend is. ROOTTT wil die samenhang eerder zichtbaar maken. Daarbij kiezen we bewust voor gericht AI-gebruik: Gewone software verzorgt waar mogelijk het ophalen, ordenen en koppelen van gegevens. Gecontroleerde informatie wordt hergebruikt en waar nodig bijgewerkt. AI verwerkt geselecteerde, relevante informatie voor taken waarvoor interpretatie en het leggen van verbanden meerwaarde hebben. Professionals beoordelen de uitkomsten en bepalen welke vervolgstappen nodig zijn. Voor deze AI-toepassingen willen we GreenPT inzetten. GreenPT biedt volgens eigen documentatie Europese hosting op hernieuwbare elektriciteit en geeft via de API schattingen van het energiegebruik en de CO₂-uitstoot van verwerking. Die informatie willen we gebruiken om ons gebruik inzichtelijk te maken en te verbeteren. Onze ontwerpambitie is minder onnodige AI-verwerking per bruikbaar locatiedossier, met behoud van kwaliteit. In de pilot willen we toetsen wanneer AI daadwerkelijk extra relevante kansen oplevert ten opzichte van hetzelfde informatieoverzicht zonder AI.

Waar ga je het geld voor gebruiken?

We willen de €25.000 inzetten om de klimaatgerichte toepassing van ROOTTT te ontwikkelen en met praktijkprojecten te toetsen. Onze beoogde verdeling is: €14.000 voor technische ontwikkeling: betrouwbare bronkoppelingen, een gedeeld locatiedossier, hergebruik van gegevens en gerichte inzet van GreenPT. €6.000 voor inhoudelijke uitwerking: locatiegerichte klimaatvragen en afwegingen rond behoud, hergebruik, materiaalkeuzes, energie en klimaatadaptatie. €3.000 voor praktijktoetsing: begeleiding van pilotgebruikers, verwerking van feedback en vastlegging van herkende kansen en veranderde ontwerpbeslissingen. €2.000 voor een eerste onafhankelijke beoordeling: toetsing van de klimaatonderbouwing en de aanpak om de digitale voetafdruk inzichtelijk te maken. Het prijzengeld helpt ons de stap te zetten van een uitgewerkte werkwijze en eerste proefrapporten naar een geteste toepassing. Daarmee willen we aantonen waar ROOTTT professionals daadwerkelijk helpt om klimaatambities om te zetten in betere, locatiegerichte keuzes.