Inzendingen

Energie efficient transport Coperti

Ons doel is om het energieverbruik voor het vervoer van goederen en personen drastisch omlaag te brengen, op een betaalbare wijze. Dat doen we op drie manieren: 1.We ontwikkelen fietsen voor personenvervoer met de ‘luxe’ van een auto (overdekt, afgeveerd, stabiel door vier wielen), zodat het autogebruik afneemt. Prijs­technisch moeten deze fietsen concurreren met een tweede autootje voor de boodschappen, zodat elektrisch fietsen voor iedereen betaalbaar wordt. 2. We ontwikkelen volledig aanpasbare fietsen, waardoor ouderen en mensen met een beperking (en gezinnen met een kind met een beperking) niet langer afhankelijk zijn van auto’s, busjes of taxi’s, maar zich zelfstandig (elektrisch) kunnen verplaatsen. 3. In een later stadium ontwikkelen we transportfietsen waarbij de lading vlak boven de grond wordt geplaatst. Zo kunnen ook grote en zware producten (denk aan een wasmachine) prima met de fiets vervoerd worden.

Thema

Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?

1. Het is principieel vreemd dat we voertuigen van 1.500–2.000 kg gebruiken om vaak maar één persoon te vervoeren over afstanden die ook prima met de fiets af te leggen zijn. Je krijgt mensen pas écht grootschalig uit de auto als je ze een autowaardig alternatief biedt: een stabiele, geveerde en overdekte fiets. Droog blijven als het regent, zonder dat je een regenpak hoeft aan te trekken. En tegelijk de ruimte hebben om fatsoenlijk je boodschappen mee te nemen. Precies de korte autoritten waarop de meeste CO₂ per kilometer wordt uitgestoten, vallen daarmee weg. 2. Ouderen, mensen met een beperking en gezinnen met een kind met een beperking lopen tegen hetzelfde probleem aan: er bestaat geen passende fiets voor hen. Bestaande aangepaste fietsen zijn vaak driewielers, die als groot nadeel hebben dat ze in de bocht minder stabiel zijn. In de bocht leunen zoals op een tweewieler is niet mogelijk. Bovendien zijn deze fietsen vaak niet geschikt voor de combinatie van een volwassene en een kind, laat staan voor een heel gezin. We hebben een aandrijfsysteem bedacht waarbij de trappers op elke gewenste plek gemonteerd kunnen worden, zonder dat dit een ingewikkelde mechanische overbrenging vereist. Ook de trapsnelheid en trapkracht zijn volledig en continu aanpasbaar, zodat het voor iedereen past. Hierdoor kunnen meer mensen de fiets pakken in plaats van een auto of busje, óók voor afstanden waarvoor zij nu op aangepast vervoer zijn aangewezen. 3. Het is onlogisch dat we met voertuigen van 40 ton winkels bevoorraden in het stadscentrum, op smalle grachten en in drukke voetgangersgebieden. Het probleem met de huidige bakfietsen en transportfietsen is dat de laadvloer ver boven de wielen ligt. Dat werkt voor lichte dozen, maar zware, grote producten (zoals een wasmachine) vervoer je daar niet mee. We hebben een fietsontwerp ontwikkeld waarbij de lading tussen de wielen zit, vlak boven de grond, zodat ook zware en grote producten met een fietsoplossing vervoerd kunnen worden.

Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?

Het energiegebruik voor transport kan aanzienlijk worden verminderd. Bovendien zal netcongestie, zeker als we al het vervoer willen elektrificeren, een nog groter probleem worden dan het nu al is. Daarom moeten we veel lichtere voertuigen inzetten die dezelfde functie vervullen als auto en vrachtwagen. Alle energie die je niet gebruikt, hoeft immers ook niet te worden opgewekt en getransporteerd. Daarnaast zijn de fietsen door hun modulaire opbouw geen wegwerpproducten: als onderdelen slijten, kun je ze afzonderlijk vervangen zodat de fiets veel langer meegaat (vergelijkbaar met het concept van de Fairphone). Dat betekent minder afval en minder materiaal­verbruik over de hele levenscyclus. Voor gezinnen met kinderen geldt bovendien dat de fietsen met het kind kunnen meegroeien, waardoor ze veel langer te gebruiken zijn. Onze ambitie is om de fietsen op termijn grotendeels uit natuurlijke materialen te produceren, zoals hout, natuurcomposiet en bamboe. Een fietsframe van natuurcomposiet in plaats van aluminium bespaart naar schatting 190–476 kg CO₂ per frame — een reductie van 95–98% op het frame alleen. Per complete fiets levert dit een totale CO₂-reductie van circa 35–40% ten opzichte van een vergelijkbare aluminium e-bike.

Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?

Onze verwachting is dat de fietsen leiden tot een significante reductie van het energieverbruik voor personentransport en goederenvervoer. Op basis van levenscyclusanalyse bespaart één fietsframe van natuurcomposiet in plaats van aluminium naar schatting 190–476 kg CO₂ ,dat komt overeen met ongeveer 1.000–2.500 autokilometers. Per complete fiets levert dit een totale CO₂-reductie van 35–40% op ten opzichte van een vergelijkbare aluminium e-bike. Voor het stedelijk goederenvervoer geldt een eveneens aanzienlijk voordeel. Uit onderzoek blijkt dat een elektrische transportfiets 85–98% minder CO₂ per kilometer uitstoot dan een dieselbestelbus of vrachtwagen in de stad (33 g CO₂/km versus 200–210 g CO₂/km). Eén elektrische transportfiets kan jaarlijks tot 7 ton CO₂ besparen ten opzichte van een bestelbus voor dezelfde leveringen. Een verschuiving van slechts 10% van stadsdeliveries naar transportfietsen zou in Europa naar schatting 133.000 ton CO₂ per jaar kunnen besparen. Ook voor de productie van transportmiddelen geldt een forse besparing: een fiets vereist simpelweg minder materiaal dan een auto of vrachtwagen. Daarnaast verwachten we dat meer mensen de fiets zullen kiezen voor bijvoorbeeld woon-werkverkeer. Hierdoor zal de algemene gezondheid beter zijn en de druk op het zorgsysteem afnemen. Ook zullen er minder files in stadscentra zijn én veiligere winkelstraten, doordat grote vrachtwagens daar niet meer hoeven te komen. De luchtkwaliteit in steden zal een stuk verbeteren door het betaalbare elektrische vervoer. Tot slot verwachten we dat meer mensen met een beperking zelfstandig onderweg kunnen wanneer ze een fiets hebben die volledig aan hun lichaam aansluit en stabiliteit én veiligheid biedt. Hierdoor kiezen zij minder vaak voor de auto of taxi wat direct leidt tot minder CO₂-uitstoot.

Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?

We hebben een aangepast aandrijfsysteem ontwikkeld dat op alle fietsmodellen wordt toegepast. Het zorgt ervoor dat kinderen met een energiebeperking of spierziekte zelfstandig vooruitkomen zonder dat het hen te veel energie kost. We hebben skelterjes met dit systeem ontwikkeld die dagelijks gebruikt worden. Deze zijn al op een beurs gepresenteerd en er hebben zich diverse geinteresseerden gemeld, waarbij de uitlevering van nieuwe modellen voor eind dit jaar gepland staan. Meer informatie en beeldmateriaal hiervan is ook te vinden via www.coperti.nl Daarnaast zijn we bezig met de ontwikkeling van een gezinsfiets voor één ouder en twee kinderen, voorzien van hetzelfde aandrijfsysteem in combinatie met de wielophanging van de transportfiets. Deze zal ook aan het eind van dit jaar opgeleverd worden. We hebben een ontwerp liggen voor een transportfiets waarmee drie rolcontainers (waar bijvoorbeeld supermarkten mee bevoorraad worden) vervoerd kunnen worden, of twee containers met koelunit voor geconditioneerd vervoer. Het ontwerp is voor 80% gereed; We verwachten dit het eerste helft van 2027 in de markt te kunnen zetten. Hiervoor lopen al gesprekken met potentiële gebruikers. Tenslotte wordt een onderneming opgericht om deze activiteiten te faciliteren welke binnen een paar maanden operationeel moet zijn.

Waar zit volgens jou de innovatie van je project?

De kerninnovatie zit in de aandrijving. Er is geen mechanische verbinding tussen de trappers en de wielen; de aandrijving gebeurt volledig elektrisch, waarbij de input van de bestuurder wordt omgezet naar de aansturing van de aandrijfmotoren. Hierdoor kunnen de trappers op elke willekeurige plek op de fiets gemonteerd worden (voor elke gebruiker, in elke configuratie) zonder dat een mechanische as of ketting nodig is. De bestuurder moet wel altijd een trapbeweging maken met fysieke inspanning om te rijden, in tegenstelling tot een e-bike met gashendel. Zo blijft het een échte fiets. Daarnaast is de modulariteit van het ontwerp innovatief. Met één set basiscomponenten kun je verschillende fietsmodellen bouwen voor uiteenlopende toepassingen: ouderen, mensen met een beperking, regulier personenvervoer, goederentransport, gemeentewerk en nog veel meer. Dat verlaagt de productiekosten en maakt onderhoud universeel.

Waar ga je het geld voor gebruiken?

We willen het geld inzetten voor twee doelen: 1. Pilot met deelfietsen; Investering in materiaal voor de bouw van één à twee personenvervoerfietsen, die als deelfiets gratis ter beschikking gesteld worden in de stad. Hierdoor verzamelen we waardevolle gebruikersfeedback voor de verdere ontwikkeling van de fietsen (ook voor transport van goederen) én genereren we zichtbaarheid. 2. We willen gratis skelters beschikbaar stellen op locaties waar kinderen geholpen worden zelfstandig vooruit te komen en een positieve ervaring op te doen. Bijvoorbeeld bij de Hoogstraat Revalidatie in Utrecht of het Wilhelmina Kinderziekenhuis/Prinses Maximacentrum in Utrecht.