Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?
De spoorsector maakt nog veel gebruik van betonnen dwarsliggers, tropisch hardhout en kunststofcomposieten. De productie van beton veroorzaakt aanzienlijke CO₂-uitstoot. Tropisch hardhout groeit langzaam, legt een groot beslag op land en biodiversiteit en wordt voor toepassing in het spoor vaak chemisch behandeld. Kunststofalternatieven zijn doorgaans afhankelijk van fossiele of beperkt beschikbare gerecyclede grondstoffen.
Daarnaast moet een spoorproduct tientallen jaren bestand zijn tegen zware belastingen, vocht, vorst, hitte, schimmels en intensief onderhoud. Daardoor worden duurzame alternatieven slechts geaccepteerd wanneer zij technisch én praktisch aansluiten op de bestaande spoorinfrastructuur.
Dragonwood Rail richt zich op de Bamboo Composite Sleeper. Hierbij worden snelgroeiende bamboevezels samengeperst tot een zeer sterk en duurzaam constructiemateriaal. De producten worden uitgevoerd in gangbare afmetingen en kunnen worden bewerkt, vervoerd en geïnstalleerd met bestaande machines en bevestigingssystemen.
De technologie kan worden toegepast voor standaarddwarsliggers, wisselliggers, brugliggers, tunnels en andere spoorconstructies. Zo ontstaat een praktisch inzetbaar alternatief dat de klimaatimpact van spoorinfrastructuur verlaagt zonder dat het complete spoorsysteem hoeft te worden aangepast.
Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?
Het project draagt op meerdere manieren bij aan de circulaire transitie.
Bamboe is een snel hernieuwbare grondstof die na de oogst opnieuw uitloopt. Hierdoor kan veel sneller nieuwe biomassa worden gevormd dan bij traditionele houtsoorten. De tijdens de groei opgenomen CO₂ blijft vervolgens gedurende de lange gebruiksduur van het spoorproduct in het materiaal opgeslagen.
De verwachte levensduur van de Bamboo Composite Sleeper bedraagt tot circa vijftig jaar. Een langere levensduur betekent minder vervangingen, minder materiaalgebruik, minder transportbewegingen en minder werkzaamheden aan het spoor.
De producten bevatten geen creosoot en zijn ontworpen met hergebruik en materiaalrecycling als uitgangspunt. Afgekeurde producten, zaagresten en producten aan het einde van hun levensduur kunnen daarmee opnieuw als grondstof voor composiettoepassingen worden onderzocht en ingezet.
Bovendien is de Bamboo Composite Sleeper een ‘drop-in’-oplossing. Bestaande spoorontwerpen, bevestigingsmiddelen, onderhoudsmachines en werkmethoden kunnen grotendeels behouden blijven. Dat verlaagt de drempel voor grootschalige toepassing en versnelt de overgang naar circulaire materialen.
Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?
Onze ambitie is om van bamboecomposiet een internationaal geaccepteerde materiaalstandaard voor de spoorsector te maken.
Iedere toegepaste Bamboo Composite Sleeper legt gedurende zijn levensduur een aanzienlijke hoeveelheid biogene CO₂ vast. Een standaarddwarsligger van ongeveer 110 kilogram slaat volgens onze huidige berekeningen meer CO₂ op dan het eigen productgewicht. Bij toepassing van 10.000 dwarsliggers betekent dit meer dan 1.100 ton langdurig vastgelegde CO₂, nog vóór de vermeden emissies van traditionele materialen en vervangingswerkzaamheden worden meegerekend.
Naast de directe klimaatimpact verwachten wij:
minder gebruik van beton en fossiele kunststoffen;
minder vraag naar langzaam groeiend tropisch hardhout;
het uitfaseren van creosoot in spoorproducten;
minder materiaalverbruik door een lange levensduur;
lagere onderhouds- en vervangingsfrequenties;
nieuwe economische waarde voor duurzaam beheerde bamboeketens;
lokale productiemogelijkheden in landen waar bamboe beschikbaar is.
De markt is internationaal. Dezelfde technologie kan worden toegepast bij spoorwegen, metro’s, trams, industriesporen en museumspoorlijnen. Door productie op termijn dichter bij de afzetmarkt te organiseren, kunnen ook transportemissies en logistieke kosten worden verlaagd.
Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?
Dragonwood Rail bevindt zich niet meer in de idee- of laboratoriumfase. De Bamboo Composite Sleeper is ontwikkeld, geproduceerd, technisch getest en in praktijksituaties toegepast.
In Nederland zijn de producten onder andere geplaatst in een praktijkproject bij Strukton in Utrecht en in Rotterdam. Daarnaast zijn Bamboo Composite Sleepers en speciale spoorproducten toegepast bij Nederlandse museumspoorlijnen, waaronder projecten in Goes en Haaksbergen. Deze toepassingen laten zien dat het materiaal in de praktijk kan worden vervoerd, bewerkt en geïnstalleerd volgens de gebruikelijke methoden in de spoorsector.
Met deze projecten hebben wij al conventionele spoorproducten vervangen, CO₂ in de infrastructuur opgeslagen en het gebruik van creosoot behandeld hout voorkomen. De geïnstalleerde producten leveren bovendien waardevolle gegevens op over verwerking, installatie en prestaties onder praktijkomstandigheden.
Wij voeren gesprekken en projecten uit met spoorbeheerders, aannemers, ingenieursbureaus en internationale marktpartijen. Ook zijn de eerste commerciële verkopen gerealiseerd. Tegelijkertijd werken wij verder aan technische kwalificatie, certificering en onafhankelijke onderbouwing van de klimaat- en circulariteitsprestaties. Daarmee bereiden wij de stap voor van afzonderlijke demonstratieprojecten naar structurele en grootschalige toepassing.
Waar zit volgens jou de innovatie van je project?
De innovatie zit in de combinatie van een snel hernieuwbare grondstof, langdurige CO₂-opslag, hoogwaardige constructieve prestaties en directe toepasbaarheid binnen bestaande spoorinfrastructuur.
Dragonwood Rail verwerkt lange bamboevezels tot een sterk en vormvast composietmateriaal dat bestand is tegen de zware mechanische en klimatologische omstandigheden van het spoor. Daarmee wordt een natuurlijke grondstof geschikt gemaakt voor een toepassing die traditioneel wordt gedomineerd door beton, tropisch hardhout en fossiele composieten.
De innovatie is niet alleen technisch, maar ook systemisch. De Bamboo Composite Sleeper:
past binnen bestaande spoorontwerpen en werkmethoden;
kan worden geproduceerd in standaard- en project specifieke afmetingen;
combineert een lange levensduur met langdurige koolstofopslag;
voorkomt het gebruik van creosoot;
kan worden toegepast voor dwarsliggers, wissels en brugconstructies;
biedt perspectief op hergebruik en materiaalrecycling;
kan internationaal en uiteindelijk regionaal worden geproduceerd.
Hierdoor is het geen niche product, maar een schaalbaar materiaalplatform voor duurzamere spoorinfrastructuur.
Waar ga je het geld voor gebruiken?
Wij willen het prijzengeld van €25.000 gebruiken om de aantoonbare klimaatimpact en circulariteit van de Bamboo Composite Sleeper onafhankelijk te onderbouwen en de volgende stap naar grootschalige toepassing mogelijk te maken.
Wij stellen de volgende besteding voor:
€12.000 – onafhankelijke levenscyclusanalyse en milieuverklaring
Het laten uitvoeren of actualiseren van een onafhankelijke Life Cycle Assessment, inclusief een transparante berekening van CO₂-opslag, productie-emissies, transport, gebruiksduur en einde-levensduurscenario’s. Waar mogelijk willen wij dit vertalen naar een Environmental Product Declaration of vergelijkbare marktgerichte milieuverklaring.
€8.000 – recycling- en hergebruikpilot
Het uitvoeren van een praktische proef waarbij productieresten en materiaal uit afgekeurde of gebruikte spoorproducten worden verwerkt tot nieuwe grondstoffen of nieuwe composietproducten. Hiermee willen wij een aantoonbare en reproduceerbare einde-levensduurroute ontwikkelen.
€5.000 – praktijkmonitoring en kennisdeling
Het monitoren van reeds geïnstalleerde producten en het verzamelen van gegevens over installatie, prestaties en onderhoud. De resultaten worden verwerkt in een toegankelijk technisch en klimaatgericht dossier voor spoorbeheerders, aannemers en beleidsmakers.
Met deze investering wordt het prijzengeld niet gebruikt voor algemene bedrijfsvoering, maar voor onafhankelijke bewijsvoering en een concreet circulair vervolg. Dat zijn precies de stappen die nodig zijn om de innovatie sneller en op grotere schaal in het spoor toe te passen.
