Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?
Bijna alle vlaggen, banners en bouwhekdoeken zijn van polyester of PVC. Ze hangen maanden in de zon, wind en regen en laten ondertussen microplastics los. Synthetisch textiel is goed voor zo’n 35% van de primaire microplastics in de oceaan (IUCN, 2017).
PVC-doeken zijn nog erger. Dat is weefsel met een plastic coating eromheen, en die krijg je nooit meer van elkaar. Dus niet te recyclen. Vaak gaan ze na één seizoen de container in, alleen omdat er een jaartal op staat. Zonde!
Mijn oplossing is Hemptex®: textiel van hennep. 100% natuurlijk, 0% plastic. Hennep heeft geen pesticiden nodig en gebruikt zo’n 70% minder water dan katoen (Mekonnen & Hoekstra, 2011). Ik laat het bedrukken met pigmentinkt op waterbasis: zonder coating, en toch super UV-vast.
Ik ben begonnen bij de vlag, het meest zichtbare symbool dat er is. Nu laat ik zien dat al het andere textiel ook kan: banners, kleding, bad en bed.
Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?
Hennep is een plant. Hij groeit in honderd dagen drie meter hoog en je kunt hem elk jaar opnieuw oogsten. Mijn doeken zijn één materiaal met alleen een dunne printlaag. Geen coating, geen laminaat. Daardoor kun je ze wassen, opnieuw gebruiken en recyclen. Bij PVC lukt dat nooit.
En ik wil de cirkel echt rond maken. Daarom bouw ik De Hennepketen, samen met Collect & Clean, dat al inzamelt op grote festivals, en Atelier Revive, een inclusief naaiatelier in Ede.
Eerste leven: een hennepdoek in plaats van PVC, op festivals en bouwplaatsen.
Terug: na afloop gaan de doeken mee met de afbouw die er toch al is.
Tweede leven: wat nog goed is, wordt gewassen en hangt opnieuw. Van de rest maakt Atelier Revive tassen en laptophoezen.
Derde leven: versleten doek gaat terug naar vezel, als naaldvilt voor isolatie en akoestiek.
Zo wordt een doek dat nu afval is weer een grondstof. En alles wat ik maak, maak ik om jaren mee te gaan, niet om in een la of container te belanden.
Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?
Minder plastic. Elke vlag, banner of doek van hennep is er een minder van polyester of PVC. Dus geen microplastics in de natuur en geen PVC in de container.
Minder CO2, water en gif. Een kilo hennepvezel houdt zo’n 1,3 kilo CO2 vast zolang het textiel meegaat (nova-Institut). En hennep gebruikt zo’n 70% minder water dan katoen, zonder pesticiden.
Impact in de Himalaya. Voor mijn vlaggen werk ik met een sociale keten: hennep van kleine boeren in Uttarakhand, via de Indiase non-profit Hemp Foundation. Die hennep groeit zonder kunstmest en zonder irrigatie. In die regio zijn ruim 1.700 dorpen (bijna) leeggelopen. Met hennep krijgen families een eerlijk inkomen en een reden om te blijven. Dat vind ik echt prachtig.
Impact in Nederland. Bij Atelier Revive maken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt van oude doeken nieuwe producten, met betaald werk. Voor bouwers telt dat ook mee als social return.
Kansen voor Nederlandse boeren. Nederlandse hennep gaat nu vooral naar bouwmaterialen en isolatie, en nog bijna niet naar textiel. Als ik textiel kan maken van Nederlandse hennep, krijgt dat gewas een mooie nieuwe markt. En meer hennep op het land is goed voor de bodem!
En het groeit door. Eén podiumdoek van 30 bij 6 meter levert al zo’n 300 tassen op. Elk volgend product wordt makkelijker, want de vezel, de wevers en de inzameling staan dan al.
Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?
De eerste hennepvlag ter wereld is er, en hij wappert! Mijn Hemptex®-vlaggen hangen nu onder meer bij SAIL Amsterdam, Wonion, Mono Boulder, Keep Wales Tidy (Eco-Schools), The Earth Foundation en op de expeditieschepen van Quark Expeditions en G Adventures.
De sociale keten loopt: hennep van kleine boeren in Uttarakhand, geweven in Duitsland en bedrukt in Nederland.
Ook mijn bouwhekdoeken van hennep hangen al op bouwplaatsen. Tela B.V. verving zes PVC-doeken door zes Hemptex®-doeken: “Enorm tevreden met de natuurlijke uitstraling rondom onze bouwplaats.”
En wie overstapt, wil niet meer terug. Keep Wales Tidy wil ondanks de lagere prijs niet terug naar PET-vlaggen, omdat die microplastics achterlaten.
Inmiddels maak ik veel meer dan vlaggen. In de Hemptex® Hemp Collection zitten badjassen, handdoeken, bandana’s, schoonmaakdoeken en beddengoed dat in Portugal geweven wordt. En een uniek T-shirt van hennep en lyocell dat je nog nergens in de markt ziet!
De Hennepketen staat: Hemptex®, Collect & Clean en Atelier Revive werken samen. Mijn netwerk: Stichting Fibershed, het Europese project Hemp4Circularity en spinners en wevers in Nederland, Duitsland, Frankrijk en Turkije. En Hemptex® is aangesloten bij 1% for the Planet.
Waar zit volgens jou de innovatie van je project?
Hennep in een industrie die volledig op plastic draait. Ik maakte de eerste vlag ter wereld van henneptextiel. Bedrukt met pigmentinkt in plaats van met een plastic coating, en toch zeer licht- en UV-vast (Blue Wool 7 tot 8).
Hennepmengsels die je bijna nergens ziet. Zoals hennep met lyocell voor T-shirts en bandana’s: ademend, zacht en helemaal natuurlijk.
Eén materiaal. Geen coating, geen laminaat. Daardoor kun je een doek wassen, hergebruiken en upcyclen, en er straks weer vezel van maken.
Een slimmer doek. Ik ontwikkel een bouwhekdoek zonder tyraps en ijzeren ringen, dat je in één handeling ophangt en weer afhaalt.
Een keten in plaats van een product. Telen, weven, drukken, inzamelen, upcyclen en vervezelen bestaan allemaal al, alleen nog los van elkaar. Ik verbind ze.
Dichter bij huis, met Nederlandse hennep. Voor de vlaggen werk ik met boeren in de Himalaya. Nu kijk ik ook regionaal: wat kunnen we maken van hennep die hier in Nederland en Europa groeit? Met spinners en wevers in Europa en partners in Portugal, Turkije en Marokko test ik of Nederlandse hennep textielkwaliteit haalt. Hoe gaaf zou het zijn als je straks een T-shirt draagt van hennep van een Nederlandse boer!
Waar ga je het geld voor gebruiken?
Met de € 25.000 zet ik de volgende stap: textiel maken van Nederlandse hennep, en de cirkel sluiten.
Proefweefsels met Nederlandse hennep (€ 10.000): kleine spin- en weefruns om te ontdekken wat Nederlandse hennep als textiel kan.
Laboratoriumtesten (€ 7.000): brandcertificering, treksterkte, scheursterkte en lichtechtheid, zodat een festival of bouwer het doek zonder discussie kan ophangen.
Terug naar vezel (€ 3.000): een test om versleten doek te vervezelen tot naaldvilt voor isolatie en akoestiek.
Partners en stalen (€ 5.000): langsgaan bij mijn partners in Portugal, Turkije en Marokko, en textielmonsters laten maken.
Het resultaat: ik weet wat Nederlandse hennep als textiel kan, het doek is getest en gecertificeerd, en de terugweg is geregeld. In 2027 hangen de eerste doeken uit de keten op festivals en bouwplaatsen. Daar ga ik voor!
