Inzendingen

VoedselHubs

VoedselSurplus gelooft in een wereld waarin goed voedsel niet verspild wordt, maar een waardevolle bestemming krijgt in gezonde buurtmaaltijden voor de meest kwetsbare inwoners. We zetten 2 VoedselHubs op (in Utrecht en in Veenendaal) om voedseloverschotten uit de regionale en lokale voedselketen op te halen, te sorteren, controleren en distribueren naar sociale eetinitiatieven in de gehele regio, waar de (veelal kwetsbare) buurtbewoners een gezonde maaltijd tegen een geringe prijs kunnen eten.

Thema

Welk probleem wil je oplossen en op welke oplossing richt jij je?

De huidige maatschappij wordt gekenmerkt door een overvloed aan voedingsmiddelen, waarvan in Nederland ongeveer een vijfde verspild wordt. Aan de andere kant zien we kwetsbare mensen (in een sociaal, psychisch, financieel of verstandelijk kwetsbare positie) die vaak beperkt toegang hebben tot goed, gezond en gevarieerd voedsel. Armoede is daarbij een belangrijke factor, en een groeiend probleem in onze samenleving. Gezonde voeding met voldoende verse groenten en fruit erbij, is voor met name die groep lastig. Deze oneerlijke verdeling steekt en willen wij als Stichting VoedselSurplus aanpakken. Wij realiseren daartoe twee VoedselHubs in Utrecht Oost (Veenendaal en Utrecht). In deze VoedselHubs worden voedseloverschotten uit de regionale en lokale voedselketen verzameld, gesorteerd en gedistribueerd naar sociale eetinitiatieven. Hiermee wordt voedselverspilling verminderd en krijgen kwetsbare inwoners toegang tot gezonde maaltijden met lokale, vaak biologische groenten en fruit uit de korte keten. De hubs verbinden lokale boeren en tuinders met sociale eet-initiatieven in buurt- en inloophuizen, waarvan met name kwetsbare doelgroepen gebruik maken en versterken zo de korte voedselketen. Tegelijkertijd fungeren de hubs als (leer-)werkplekken voor vrijwilligers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Maar ze bieden ook de mogelijkheid deze kwetsbare doelgroepen kennis te laten nemen van het werk en de lokale productie van boeren en tuinders. Het project draagt bij aan een circulaire economie, versterkt de sociale cohesie en zorgt voor een sterker regionaal voedselsysteem. Het project heeft als doel om: 1. Voedselverspilling te reduceren door overschotten (van o.a. boeren en tuinders) op te halen en te zorgen dat deze overschotten een goede bestemming krijgen bij sociale eet-initiatieven. 2. Toegang tot gezonde voeding voor met name kwetsbare inwoners te vergroten doordat zij gebruik kunnen maken van de maaltijden bij sociale eet-initiatieven die via de VoedselHub verse, lokale (vaak biologische) producten krijgen. 3. Vraag en aanbod van voedseloverschotten op elkaar af te stemmen door overschotten van veel verschillende aanbieders op te halen en te verdelen over verschillende sociale eet-initiatieven, de coördinator van de hub weet precies welk eet-initiatief welke behoeftes heeft en geeft de voedingsmiddelen in de juiste hoeveelheden door. 4. Sociale cohesie in de wijk te versterken: door het ondersteunen van sociale eet-initiateven kunnen meer mensen blijvend voordelig gebruik maken van deze maaltijden en vinden zij naast een goede maaltijd een sociale inbedding. 5. Een lokaal voedselnetwerk te versterken door te zorgen dat overschotten lokaal een goede bestemming vinden; boeren en tuinders werken zo mee aan het ondersteunen van kwetsbare inwoners in hun eigen buurt of regio. Daarnaast zullen vrijwilligers van de VoedselHubs hen wekelijks bezoeken en soms zelfs meehelpen met oogsten. 6. Verbinding leggen tussen enerzijds gasten en vrijwilligers van de buurthuizen en anderzijds de boeren en tuinders die hun overschotten doneren, om bij de tuinderijen mee te doen, te helpen en te oogsten.

Op welke wijze draagt dit bij aan de circulaire transitie?

Voedsel wat verspild dreigt te raken krijgt weer waarde en krijgt een nieuwe, sociale bestemming.

Welke impact verwacht je dat dit project zal hebben?

Meetbare resultaten na 1 jaar: • Ondersteunen van 80-000-100.000 maaltijden per jaar • 30-50 ton voedsel gered • 90-150 ton CO₂-reductie • 20 vrijwilligers/mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt actief • Minimaal 8 boeren/tuinders doneren hun overschotten • 30 vrijwillige koks krijgen een training • 10 educatieve/communicatieve materialen en activiteiten Brede impact: • Door het ondersteunen van maaltijden voor kwetsbare doelgroepen halen we meer mensen uit hun sociaal isolement; • Door verse lokale (vaak biologische) producten te leveren aan buurthuizen kunnen zij hun maaltijden nog gezonder maken; • Door met vrijwilligers voedseloverschotten op te halen bij boeren en tuinders ontstaat er over en weer meer betrokkenheid, kennis en begrip en daardoor een sterker lokaal en sociaal voedselnetwerk; • Deze VoedselHubs die over een grote regio voedseloverschotten redden en weer waarde geven hebben een mooie voorbeeldfunctie voor andere regio’s. Door vervolgprojecten in de rest van provincie Utrecht te realiseren wordt

Waar sta je op dit moment? Welke impact heb je al gerealiseerd?

We hebben al eerder dergelijke VoedselHubs gerealiseerd: in 2018 in Rotterdam (Shareaty) deze is inmiddels uitgegroeid tot een groot distributiecentrum waar ook soepen gemaakt worden. Meer recent (2023) hebben wij in Nijmegen een dergelijke VoedselHub gerealiseerd en nu al vormt deze plek een mooi en inspirerend voorbeeld. Er ontstaan veel mooie samenwerkingen met lokale stadslandbouworganisaties waardoor er vooral lokaal geteelde (vaak biologische) groenten worden opgehaald en doorgegeven. Er wordt ca. 500 kilo voedsel per week opgehaald, dat verdeeld wordt over ca. 25 eet-initiatieven in de stad. Er zijn 10-12 vrijwilligers aan het werk in de Hub, van het ophalen bij supermarkten en lokale stadstuinderijen tot het sorteren van voedsel in de Hub en het wegbrengen van kratten voedsel aan de eet-initiatieven. In Utrecht en Veenendaal hebben we een locatie en hebben we afspraken met lokale samenwerkingspartners. Met deze partners gaan we samenwerken om de beide VoedselHubs lokaal te verankeren en om ervoor te zorgen dat de beide Hubs op termijn worden voortgezet en ingebed bij een lokale partij. Beide gemeentes steunen ons en daarnaast zijn we bezig met het binnenhalen van de overige financiën via subsidieaanvragen. We hebben momenteel ongeveer de helft van de benodigde middelen toegezegd gekregen.

Waar zit volgens jou de innovatie van je project?

Dit regionale initiatief van twee VoedselHubs (anders dan bij onze voorgaande stand-alone VoedselHubs in Rotterdam en Nijmegen) vanuit 2 locaties een hele regio wil bestrijken. Beide Hubs hebben ieder hun eigen karakter en zetten hun eigen lokale, korte samenwerkingslijntjes op met direct betrokkenen en met de boeren en tuinders in de buurt. Het is daarom van belang dat we op 2 locaties zijn gevestigd en door samenwerking een grotere regio kunnen bereiken;

Waar ga je het geld voor gebruiken?

We zullen het geld gaan gebruiken voor de inrichting van beide Hubs. Op beide locaties moet een koel- en vriescel worden geïnstalleerd en ingericht met stellingen. Daarnaast zijn er diverse andere materialen nodig zoals kratten, thermoboxen etc.